ZAS Augustinus neemt drie extra bunkers voor radiotherapie in gebruik
Meer patiënten kunnen dichter bij huis en met nieuwe technieken worden behandeld
14 september 2026 – ZAS Augustinus heeft drie nieuwe bunkers voor radiotherapie in gebruik genomen. In deze speciaal afgeschermde ruimtes worden patiënten met kanker bestraald om kankercellen te vernietigen of hun groei af te remmen. Met de uitbreiding stijgt het aantal bunkers van Iridium Netwerk van tien naar dertien. De nieuwe bunkers maken het mogelijk om meer patiënten te behandelen, nauwkeurigere bestralingstechnieken toe te passen en gespecialiseerde behandelingen verder uit te bouwen.
Iridium Netwerk is het grootste radiotherapienetwerk van België en behandelt patiënten uit de regio Antwerpen, Waasland en Voorkempen. Dit is goed voor ongeveer een op de vier patiënten die in Vlaanderen bestraald worden.
Meer patiënten dichter bij huis behandelen
Door de extra bunkers in ZAS Augustinus (Wilrijk) kan Iridium Netwerk patiënten beter spreiden over zijn verschillende locaties. Nu patiënten uit het noordelijke deel van de stad Antwerpen vaker in ZAS Augustinus (Wilrijk) terecht kunnen, blijven in ZAS Palfijn (Merksem) en AZ Klina (Brasschaat) meer plaatsen beschikbaar voor patiënten uit de noordelijke rand en het noorden van de provincie.
Dr. Piet Dirix:
“Met deze uitbreiding kunnen we meer patiënten dichter bij huis behandelen en tegelijk de kwaliteit van hun behandeling verhogen. Dankzij de nieuwe technologie passen we het bestralingsplan aan de anatomie van die dag aan. Een tumor en de omliggende organen liggen niet elke dag exact op dezelfde plaats. Zo bestralen we nauwkeuriger en sparen we meer gezond weefsel.”
Elke dag bestralingsplan op maat met artificiële intelligentie
Twee van de drie nieuwe bunkers zijn uitgerust met de nieuwste toestellen, waarop online adaptieve radiotherapie (oART) kan worden toegepast. Bij deze techniek wordt het bestralingsplan vlak voor elke behandeling aangepast op basis van nieuwe beelden van de patiënt. Organen en tumoren kunnen tussen twee bestralingssessies verschuiven, groeien of krimpen. Door daar bij elke bestraling rekening mee te houden, kan de tumor nauwkeuriger worden bestraald en wordt het omliggende gezonde weefsel beter beschermd.
Zo is de marge bij de bestraling van de blaas al verkleind van 1,5 centimeter naar 0,5 centimeter. Rond de blaas krijgt 1 centimeter gezond weefsel dan minder straling, vaak is dat een stuk gezonde darm.
Dr. Katrien Erven:
“Het handmatig aanpassen van zo’n bestralingsplan is erg arbeidsintensief. De tumor en de omliggende gezonde organen moeten daarvoor telkens opnieuw op de beelden worden aangeduid, waarna een nieuw bestralingsplan wordt opgesteld. Met behulp van artificiële intelligentie verloopt een groot deel van dat proces automatisch. De radiotherapeuten kunnen het voorgestelde plan vervolgens binnen enkele minuten beoordelen, waar nodig aanpassen en meteen de behandeling starten.”
De toestellen in de nieuwe bunkers beschikken over beeldvorming van hoge kwaliteit. Daardoor hoeven patiënten voor bepaalde aanpassingen van hun behandeling niet opnieuw naar een afzonderlijke CT-scanner. Een behandelingssessie met adaptieve radiotherapie duurt wel langer dan een klassieke bestraling. Volgens het behandelteam verkiezen patiënten een iets langere sessie als de bestraling daardoor nauwkeuriger wordt uitgevoerd.
Aparte bunker voor inwendige bestraling
Een van de nieuwe bunkers is volledig voorbehouden voor brachytherapie, een vorm van inwendige bestraling. Daarbij wordt een radioactieve bron tijdelijk in of vlak bij de tumor gebracht. Tot nu toe stond het toestel voor brachytherapie in een bunker die ook voor gewone radiotherapie werd gebruikt. Daardoor kon het maar een deel van de tijd worden ingezet.
Dankzij de eigen bunker ontstaat er een specifieke ruimte voor brachytherapie. Zo kan Iridium Netwerk de behandeling efficiënter organiseren en het gespecialiseerde team verder uitbouwen.
Brachytherapie wordt vooral gebruikt bij baarmoederhalskanker, waarbij na een reeks uitwendige bestralingen nog een inwendige bestraling volgt. Ook bepaalde huidtumoren kunnen met brachytherapie worden behandeld. Iridium beschikt over belangrijke expertise op dit vlak en is een van de weinige Belgische centra die deze gespecialiseerde techniek nog uitvoert. Er is tevens een lang bestaande samenwerking met AZ Turnhout en het Kempisch netwerk op dit vlak, met o.a. een consulentschap.
Patiënten denken mee na over inrichting
Ook bij de inrichting stond de patiënt centraal. Patiënten en hun naasten gaven advies over de wachtruimte, het zitcomfort en de algemene beleving. Dat leidde onder meer tot aquaria in de wachtruimtes, een keuze die inmiddels op alle locaties van Iridium is doorgevoerd. Uit patiëntenbevragingen blijkt dat de aquaria een rustgevend effect hebben.
Over Iridium Netwerk
Sinds zijn oprichting in 2006 is Iridium Netwerk uitgegroeid tot het grootste radiotherapienetwerk van België. Het netwerk is de enige aanbieder van radiotherapie voor ZAS en voor de ziekenhuisnetwerken HELIX en MIRA (*) in de regio Antwerpen-Waasland.
Het hoofdkwartier en het algemeen secretariaat bevinden zich in ZAS campus Augustinus in Wilrijk. Het werkingsgebied van Iridium Netwerk omvat meer dan 1,5 miljoen inwoners. In 2025 bestraalde het netwerk meer dan 6.000 patiënten. Dat is ongeveer een kwart van de bestralingen in Vlaanderen.
(*) Tot HELIX behoren AZ Monica, AZ Klina, AZ Rivierenland en UZA. MIRA omvat AZ Sint-Blasius en Vitaz.
Tom Van de Vreken
